Co dziecku daje zabawa? O wiele więcej niż mogłoby się wydawać

Zabawa jest bardzo ważna w rozwoju dziecka. Jest nie tylko sposobem na ciekawe i radosne spędzanie czasu, ale też naturalnym stanem, gdy maluch nabywa wiedzę o otaczającym go świecie. "Dzięki zabawie uczenie się staje się przyjemnością" - przekonuje dr Elena Hoicka, starszy wykładowca psychologii w edukacji. Czego zatem mogą się nauczyć nasze pociechy i jakie umiejętności mogą w ten sposób rozwinąć?

Gdy dziecko otwiera rano oczy, już jest gotowe do zabawy. Z przyjemnością sięga po ulubionego misia, klocki czy lalki. W końcu nie bawiło się całą noc! W pierwszym roku życia dziecka mózg powiększa się aż trzykrotnie. Tworzą się nowe połączenia nerwowe, maluch uczy się cały czas nowych rzeczy i potrzebuje kolejnych wrażeń. Doświadczanie jest mu niezbędne do prawidłowego rozwoju.

Dzieci powyżej pierwszego roku życia chcą bawić się jeszcze więcej. Nie tylko ćwiczą w ten sposób nowe umiejętności, lecz także nawiązują pierwsze interakcje społeczne. Coraz częściej potrzebują drugiej osoby, która razem z nimi będzie budowała najwyższą wieżę z klocków czy odbijała piłkę.

Jak wynika z raportu LEGO Play Well, na którego potrzeby przebadano blisko 13 tysięcy rodziców i dzieci z dziewięciu krajów, zabawa umożliwia lepszą komunikację w rodzinie i buduje silniejsze więzi rodzinne. Tak twierdzi aż 95 proc. badanych. Co jeszcze daje zabawa?

Zabawa pomaga poznać ciało

Już w pierwszych miesiącach życia niemowlę bardzo intensywnie ”pracuje”. Choć przedmioty wypadają mu jeszcze z małych i nieporadnych rączek, maluch potrafi skupić wzrok na tym, co go interesuje. Z czasem zaczyna łapać się za nogi, przekładać przedmioty z rączki do rączki, kopać koc lub  sięga po zabawki, które są obok. To pierwsze próby zabawy, które świetnie uczą świadomości ciała. Dziecko odkrywa na przykład, że może ręką sięgnąć dalej, obrócić się na brzuszek i że z tej perspektywy ma lepszy widok na zabawki.

Zabawa a zdolności motoryczne

Z czasem te chaotyczne ruchy zaczynają być bardziej świadome. Rozwijają się zdolności motoryczne, czyli umiejętność wykonywania wszystkich czynności powiązanych z ruchem. To etap, który trwa najdłużej. Dziecko doskonali chwytanie, obracanie, potrząsanie czy naciskanie przez wiele miesięcy. Na początku wyzwaniem jest dla niego złapanie grzechotki. Po pewnym czasie jest gotowe na więcej. Może dostać do zabawy piankową czy gumową piłkę. Ani się obejrzymy, a już będzie układać klocki. Sprawdzą się tu świetnie klocki LEGO DUPLO, które są dwa razy większe od klasycznych klocków LEGO, pasują więc idealnie do małych rączek i są w pełni bezpieczne dla dzieci w wieku już od 1,5 roku życia.

- Zabawa, jak wszyscy wiemy - uczy, bawi i rozwija! Oprócz niewątpliwych zalet, takich jak wspieranie rozwoju poznawczego czy motorycznego, zabawa rozwija także obszar społeczny i emocjonalny. Gdy dziecko przychodzi na świat jest wyposażone w zdolność odczuwania 6 podstawowych emocji, takich jak strach, radość, złość, zaskoczenie, obrzydzenie czy smutek. Ale to w relacji z nami, właśnie podczas zabaw maluchy rozwijają kompetencje społeczno-emocjonalne dużo szerzej. To w nas, opiekunach, 'przeglądają się' otrzymując informacje zwrotne dotyczące ich samych, ich stanów emocjonalnych oraz zachowań. To my, także przez zabawę, uczymy słownika emocji, dostrzegania ich, radzenia sobie z uczuciami, pomagamy zrozumieć związki przyczynowo - skutkowe, rozwijamy wrażliwość i empatię. Warto podkreślić, iż podczas wspólnej zabawy nie tylko spędzamy radośnie wspólnie czas, ale także kształtujemy więź i pozytywne relacje z naszą pociechą - podkreśla Dorota Maciejec, psycholog dziecięcy.

materiałmateriał promocyjny

Zabawa pobudza zmysły

Obok zmysłu dotyku, podczas zabawy rozwija się także wzrok i słuch. Zabawki powinny mieć więc różną fakturę, być i twarde, i miękkie. Różne kształty pomogą dziecku lepiej i bardziej świadomie poznawać świat, który go otacza. Żółtą, okrągłą piłkę można porównać do słońca, a czerwony klocek będzie miał ten sam kolor co pomidor. Gdy maluch skończy 18 miesięcy, z pewnością wykaże zainteresowanie zwierzętami. Te narysowane, na przykład na klockach, pomogą w nauce naśladowania odgłosów zwierząt czy nazywania ich. Jeśli wcześnie zaczniemy otaczać malucha kolorowymi zabawkami, na pewno szybciej nauczy się też rozpoznawania kolorów.

Zabawa uczy

Warto wybierać zabawki, na których znajdziemy litery i cyfry np. zestaw LEGO DUPLO „Pociąg z cyferkami”. Dzieci będą miały wiele radości, budując kolorową ciuchcię, a przy okazji przez zabawę szybciej i łatwiej przyswoją podstawy matematyki. Uczenie się cyferek od 1 do 9 będzie dla nich czystą frajdą. Przy okazji możesz podzielić klocki na zbiory i grupować 2 klocki zielone i 3 niebieskie. Dzięki temu maluch pozna też kolory. Taka nauka zaprocentuje w przyszłości. Dzieci szybciej nauczą się czytać, pisać, a za parę lat oswoją dodawanie i odejmowanie. ” Kiedy dzieci poznają literki lub cyferki podczas zabawy, jest to dodatkowa zachęta do nauki, która przekłada się na późniejsze życie, tworząc pozytywne nastawienie do niej w dorosłości ”– twierdzi psycholog dr Elena Hoicka.

Zabawa to też panowanie nad emocjami

Podczas nawet najlepszej zabawy dziecko musi zmierzyć się z wieloma trudnościami. Jeden klocek nie pasuje do drugiego, trzeba zastanowić się, uzbroić w cierpliwość i zdecydować, co z czym połączyć, aby zbudować na przykład wieżę. Takie niepozorne trudności to dla najmłodszych doskonała nauka panowania nad emocjami. Na początku dziecko może się złościć, wyrzucać klocki, które nie pasują mu do budowli. Z czasem zrozumie jednak, że gniew mu nie pomoże. Musi znaleźć rozwiązanie. Małe rączki pracują, dziecko skupia uwagę i szuka wyjścia z sytuacji. To uczy nie tylko panowania nad emocjami, lecz także samodzielnego podejmowania decyzji. A gdy w końcu zbuduje już wymarzoną wieżę, sukces wzmocni w nim wiarę w siebie i poczucie własnej wartości.

Z raportu LEGO Play Well wynika, że ośmiu na dziesięciu badanych uważa, że dzieci, które regularnie się bawią, osiągają lepsze wyniki w nauce i mają w przyszłości lepszą pracę. Nie powinno więc nas dziwić, że edukacja najmłodszych opiera się właśnie na zabawie.

- Zabawa klockami to nie tylko budowanie wieży. To przestrzeń na rozwijanie wyobraźni, kreatywności, zdolności przestrzennych. Nie ograniczajmy się wyłącznie do odtwarzania tego, co widzimy na obrazku. Podążajmy za dzieckiem, motywujmy je do nowatorskich rozwiązań, do eksperymentowania. Niech zbuduje zupełnie coś nowego! Ponadto, rozbudźmy wyobraźnię dziecka zadając pytania: jak wpadłeś na ten pomysł? do czego to może służyć? czy coś ci to przypomina? Młodsze dzieci przy okazji budowania zapytajmy, czy klocek jest twardy czy miękki, jasny czy ciemny, gładki czy chropowaty? Dzięki pytaniom pogłębimy zabawę, wzbogacimy słownik i pobudzimy ciekawość - dodaje Dorota Maciejec.

I CAN DO ANYTHING